13 5/2015
VÀO VỤ THU HOẠCH DONG RIỀNG

Thực hiện chủ trương sản xuất nông, lâm nghiệp hàng hóa, thời gian qua tỉnh đã triển khai phát triển chuỗi liên kết trồng, tiêu thụ, chế biến dong riềng. Vụ dong riềng năm nay, toàn tỉnh trồng vượt kế hoạch, năng suất cao, giá thu mua ổn định.

Được mùa

Từ sáng sớm, ông Hoàng Văn Vọ ở thôn Lùng Vạng, xã Côn Minh (Na Rì) cùng vợ đã chuẩn bị dao, cuốc để đi thu hoạch dong riềng trên đất soi, bãi. Bãi dong của gia đình nằm ngay cạnh quốc lộ 3B nên rất thuận lợi cho vận chuyển đi tiêu thụ. Cây dong nhiều củ nặng, nằm chặt dưới lớp đất nên việc cuốc bới lên phải là đàn ông khỏe mạnh. Bập từng nhát cuốc chắc nịch xuống lớp đất rồi bẩy mạnh lên, từng túm củ dong có màu tía hiện ra, ông Hoàng Văn Vọ cười phấn khởi: “Năng suất dong củ năm nay tốt lắm, mỗi gốc này trung bình phải tới 5kg củ. Năm nay được mùa rồi”.

Vụ dong 2017, từ tháng 2, gia đình ông Hoàng Văn Vọ trồng 2.500m2 dong riềng dưới ruộng và khoảng một "bung" nữa trên đất đồi và soi bãi. Ông cho biết: Năng suất dong dưới ruộng khoảng 80 tấn/ha; trên đất đồi cũng khoảng 70 tấn/ha. Giá bán đầu vụ hiện nay là 2.000đ/kg được thu mua toàn bộ. Với giá này, vụ dong năm nay gia đình thu nhập khoảng 120 triệu đồng, cao gấp 3 – 4 lần so với cấy lúa.

Na Rì là huyện trọng điểm về trồng cây dong riềng, năm nào cũng dẫn đầu về diện tích và năng suất. Dọc theo tuyến quốc lộ 3B từ thành phố Bắc Kạn đi vào huyện lỵ là bát ngát dong riềng dưới ruộng rồi trên các soi, bãi, sườn đồi. Khoảng tháng 6 đến tháng 8, cây dong phát triển cao trên 01m, tập trung tạo củ, hoa nở đỏ rực tạo nên một cảnh tượng đẹp vùng sơn cước. Năm 2016, toàn huyện trồng được hơn 275ha thì vụ này đã tăng lên hơn 454ha. Năng suất dong củ đạt trung bình 70 tấn/ha, sản lượng củ ước đạt 31.788 tấn.

Niềm vui được mùa dong của gia đình ông Hoàng Văn Vọ ở thôn Lùng Vạng, xã Côn Minh (Na Rì)

Qua trao đổi, Trưởng phòng Nông nghiệp & PTNT huyện Phạm Ngọc Thịnh chia sẻ: “Năng suất dong riềng khá cao, nhưng chúng tôi vẫn trăn trở làm sao đạt tối đa dư địa năng suất của cây dong riềng trên một đơn vị diện tích”.

Từ cách đây 5 năm, ông Phạm Ngọc Thịnh đã cùng cộng sự thử nghiệm nhiều phương pháp canh tác để tăng năng suất dong. Cuối cùng lựa chọn được cách trồng dong riềng lên luống dưới ruộng. Bằng cách này, năng suất dong đạt hơn 85 tấn/ha, cao hơn 15 tấn so với canh tác truyền thống, đem lại thu nhập cao gấp 3 – 4 lần cấy lúa. Ông Phạm Ngọc Thịnh nhẩm tính: “Mỗi héc ta dong riềng cho thu nhập khoảng 140 triệu đồng. Với diện tích hơn 400ha, năm nay toàn huyện sẽ thu về khoảng 40 tỷ đồng tiền bán dong củ”.

Vụ dong 2017, toàn tỉnh đã trồng được 907ha, vượt hơn 7% so với kế hoạch đề ra gồm giống DR1 chiếm 90% diện tích, còn lại là giống địa phương DR49, DR3. Trong đó, hơn 80% diện tích trồng trên đất đồi và 20% trồng trên đất ruộng. Năng suất trung bình 70 tấn/ha cho tổng sản lượng 63.490 tấn. Với giá bán từ 1.500 – 2.000đ/kg toàn tỉnh sẽ thu về hơn 120 tỷ đồng tiền bán dong củ.

Bao tiêu sản phẩm

Khắc phục tình trạng được mùa mất giá của những năm trước, vụ dong 2017, tỉnh chỉ đạo các cơ sở chế biến dong ký kết bao tiêu sản phẩm với người trồng. Đến tháng 8, các cơ sở chế biến ký kết hợp đồng bao tiêu với từng hộ dân trong đó cam kết giá thu mua dong củ tối thiểu là 1.500đ/kg, giá tối đa theo giá thị trường. Tổng diện tích đã được ký hợp đồng bao tiêu là 802ha. Số diện tích còn lại do người dân tự bỏ vốn trồng, các cơ sở chế biến cũng sẽ chủ động thu mua.

Từ dong củ, các cơ sở chế biến sản xuất ra tinh bột dong và sản phẩm miến dong mang thương hiệu Miến dong Bắc Kạn nức tiếng xa gần. Toàn tỉnh hiện có 36 cơ sở chế biến dong riềng với công suất chế biến 460 tấn củ/ngày và sản xuất hơn 13 tấn miến/ngày. Dự kiến trong vòng 138 ngày các cơ sở sẽ chế biến hết toàn bộ sản lượng dong củ trên địa bàn.  

Ông Nông Văn Chính– Chủ tịch Hội Dong riềng Na Rì đồng thời là chủ cơ sở sản xuất Chính Tuyển cho biết: “Toàn huyện có 23 cơ sở chế biến trong đó 14 cơ sở vừa chế biến tinh bột vừa làm miến; 9 cơ sở chuyên chế biến tinh bột. Chúng tôi bắt đầu đi vào sản xuất từ 05/9, dự kiến trong vòng 115 ngày sẽ chế biến hết 30.788 tấn dong củ đã bao tiêu thu mua, thu về hơn 5.200 tấn tinh bột. Lượng tinh bột sản xuất miến tại chỗ năm 2017 là 800 tấn; làm miến rải vụ 2018 là 200 tấn. Số còn lại xuất bán ra ngoại tỉnh. Giá tinh bột dự kiến 12.000đ/kg. Giá miến 52 – 60.000đ/kg.”

Có nhiều cơ sở chế biến đã sử dụng nhãn hiệu tập thể Miến dong Bắc Kạn như Hoàng Ngọc Hưng, Nguyễn Văn Tài, Trịnh Xuân Huấn, Nông Văn Chính, Nguyễn Văn Tuấn, Hợp tác xã miến dong Côn Minh, Triệu Thị Tá, Nhất Thiện… Sản phẩm Miến dong Nhất Thiện vừa được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu toàn quốc năm 2017. Miến dong Bắc Kạn đã được thị trường đón nhận và giúp nhiều hộ làm giàu chính đáng, đặc biệt hứa hẹn tiêu thụ tốt vào dịp Tết Nguyên đán sắp tới.  

Để đẩy mạnh sản xuất hàng hóa đối với cây dong riềng, tỉnh triển khai đề tài nghiên cứu khoa học thử nghiệm một số giống dong riềng, phân tích đánh giá chất lượng củ từ đó tìm ra 02 giống dong riềng DR1, DR49 phù hợp với điều kiện của tỉnh. Hỗ trợ tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật thâm canh tăng năng suất, chất lượng sản phẩm dong riềng và thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Hỗ trợ kinh phí xây dựng mô hình thâm canh, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm dong riềng với quy mô 5 - 10ha/mô hình, kinh phí thực hiện tối đa 50 triệu đồng/mô hình. Tỉnh phấn đấu đến năm 2020 thâm canh diện tích 1.500ha tại các huyện Na Rì, Ba Bể, Bạch Thông, Chợ Mới và Chợ Đồn.

Tuy nhiên, hiện nay các cơ sở đang thiếu vốn lưu động để thu mua, chế biến. Phải vay vốn để thu mua nên sau khi chế biến ra tinh bột, các cơ sở không thể tích trữ lượng bột được lâu do phải bán để thu hồi vốn. Đặc biệt, khi thời tiết mưa nhiều, không có nắng phục vụ chế biến miến thì lượng tinh bột bán đi sẽ càng lớn. Ngoài ra, phần lớn các hộ trồng dong dù đã được bao tiêu nhưng vẫn nấn ná việc khai thác nhằm chờ giá lên trong khi việc thu hoạch dong cần kết thúc trước 30/11 nếu không dong củ sẽ nảy mầm và mất tinh bột. Đây là vấn đề cần quan tâm chỉ đạo để có thể chế biến hết lượng tinh bột sản xuất ra miến, nâng cao giá trị trong chuỗi sản xuất hàng hóa.

Theo đồng chí Nguyễn Ngọc Cương– Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở vừa có văn bản chỉ đạo các địa phương lưu ý do thời tiết năm nay mưa nhiều nên một số diện tích dễ bị bệnh thối củ. Do vậy những diện tích nào đủ tuổi thu hoạch, người dân cần thu hoạch ngay. Quá trình thu hoạch tách riêng củ non, củ già, lựa chọn luôn củ để làm giống. Củ làm giống cất trữ nơi khô ráo. Sở cũng đề nghị các địa phương giám sát chặt chẽ việc thực hiện cam kết thu mua của các cơ sở không để xảy ra việc phá hợp đồng hay ép giá người dân./.

Nguồn: Báo Bắc Kạn điện tử

DANH MỤC TIN