13 5/2015
THƯƠNG HIỆU MIẾN DONG CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ DÂN TỘC DAO

Là một trong những sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của tỉnh Bắc Kạn. miến dong Triệu Thị Tá đang ngày càng khẳng định được thương hiệu thông qua chất lượng đảm bảo uy tín, là sản phẩm vinh danh cho nền công nghiệp của tỉnh nhà.

Đến thăm cơ sở sản xuất miến dong Triệu Thị Tá (hộ kinh doanh Hoàng Thị Mười) mới thấy rõ được việc duy trì phương pháp sản xuất thủ công quyết định đến chất lượng sản phẩm như thế nào. Cả một quy trình làm miến hạn chế tối đa sự hỗ trợ của máy móc, những người làm miến lâu năm sẽ cảm nhận được độ “chín” của từng công đoạn qua bàn tay khéo léo, nhạy cảm của mình. Được biết, để làm ra miến được nhiều người ưa chuộng như bây giờ, bột dong là yếu tố quyết định đến chất lượng của sản phẩm. Sinh ra và lớn lên ở mảnh đất Yến Dương (Ba Bể), những người con dân tộc Dao như chị Triệu Thị Tá thì cây dong riềng là cây chủ đạo trong phát triển kinh tế gia đình, quá trình khởi nghiệp của chị Tá bắt đầu từ việc đi buôn bột dong. Đến các tỉnh bạn như Thái Nguyên, Hà Nội, chị thấy bột dong của địa phương mình được ưa chuộng hơn hẳn. Tìm hiểu ra chị được biết, loại bột dong hoa đỏ, hay còn gọi là dong địa phương, ngay trong quá trình làm đã thấy được độ dẻo và dai hơn hẳn so với bột được lấy từ loại củ dong lai. Và phương pháp làm miến thủ công cho chất lượng cao hơn hẳn so với việc sử dụng máy móc, từ đó chị quyết tâm học nghề làm miến. Bắt đầu từ năm 2011 đến nay, chị đã đã thành công và xây dựng được thương hiệu cho mình.

Với chị Tá, để làm được miến ngon, dai, giòn mà vẫn giữ được mùi thơm của dong riềng đòi hỏi người chế biến phải giàu kinh nghiệm. Ở cơ sở của chị nói không với bột dong lai, thứ bột mà theo chị sẽ làm cho miến bị cứng và không có được mùi thơm đặc trưng. Bột mua về phải phơi khô chứ không được ủ lại, khi làm sẽ đánh sạch nước chàm qua gần mười lượt nước để bột hết nhựa và mùi hăng, sau đó lấy ra pha nước ấm theo tỷ lệ để bột chín đều, tất cả được làm bằng tay, chỉ đến khi ép đùn mới sử đụng đến máy ép thủy lực để cho ra những sợi miến nhỏ mà dai giòn. Từng phên miến đều tăm tắp được đem phơi khô tự nhiên dưới ánh mặt trời, công đoạn ngày tưởng chừng như đơn giản mà lại đòi hỏi người làm miến phải chú trọng. Bằng con mắt tinh tường, những người làm miến ở đây biết được khi nào đủ độ nắng sẽ thu miến về, miến không còn ướt, đảm bảo sử dụng được trong trời gian dài, miến không quá khô, tránh bị gãy sợi. Nhìn miến khô mà trong, không đục là miến đạt tiêu chuẩn cả về hình thức và chất lượng.

Có một điều rất thú vị mà không phải ai cũng biết, bằng kinh nghiệm và sự quan sát của mình, chị Tá chia sẻ: 100% bột để làm miến ở cơ sở chị được thu mua tại địa phương mà không nhập bên ngoài, và chỉ có làm bằng phương pháp thủ công mới nhận ra rằng, cùng là bột rong hoa đỏ nhưng với những loại bột được mua ở bản Nà Đông (xã Chu Hương – Ba Bể) sẽ cho ra miến có màu xám trong, còn với loại bột được mua ở khu vực xã Yến Dương sẽ cho ra miến có màu vàng ngà. Như vậy, dưới loại đất trồng khác nhau, bằng phương pháp sản xuất miến truyền thống, không có sự can thiệp của hóa chất hay phụ gia, miến được làm ra không phải chỉ có một màu đồng nhất, chỉ có người giàu kinh nghiệm mới nhận ra điều này.

Được cấp giấy phép kinh doanh năm 2012, Với mặt bằng hiện có là hơn 1000m2, mỗi ngày, cơ sở sản xuất tiêu thụ khoảng 1 tấn bột và cho 5 tạ miếng dong thành phẩm. Vào mùa, số lượng lại tăng lên gấp đôi. Mỗi năm, cơ sở cho ra hơn 30 tấn miến thành phẩm nhưng vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu thị trường, năm 2015, cơ sở phấn đấu nâng mức sản phẩm đạt 50 tấn. Mặc dù phương pháp sản xuất miến rút thủ công đòi hỏi nhiều nhân công lao động nhưng để giữ vững thương hiệu, chị Triệu Thị Tá cho biết sẽ không thay đổi phương thức. Đây cũng là cách để tạo nguồn thu nhập cho nhiều lao động ở địa phương. Hiện nay, những nhân công của chị Tá đều là những người làm nghề lâu năm, đảm bảo làm tốt trong từng công đoạn.

Miến dong Triệu Thị Tá bây giờ đã nổi tiếng đến các tỉnh xa gần trong cả nước, những nhà kinh doanh mặt hàng này ở các tỉnh Hải Dương, Thái Bình, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã tìm đến cơ sở của chị Tá để đặt hàng, mỗi lần đặt với số lượng từ 1,5 tạ đến 3 tạ miến. Sở dĩ miến ở đây được nhiều người biết đến là do cơ sở đã đầu tư bao bì đóng gói theo nhãn hiệu tập thể miến dong Bắc Kạn, do Hội Nông dân tỉnh Bắc Kạn cấp, là một trong 14 cơ sở đã đáp ứng đủ các điều kiện được cấp quyền sử dụng nhãn hiệu tập thể như: sản xuất và chế biến miến dong từ nguyên liệu có nguồn gốc trên địa bàn tỉnh, đáp ứng các tiêu chuần chất lượng (Giấy chứng nhận ATTP Số: 01/GCNAATP-SCT)…

Nằm cạnh con đường tỉnh lộ 258 thuộc thôn Nà Viễn, xã Yến Dương, cơ sở sản xuất miến dong Triệu Thị Tá là địa chỉ tin cậy để người dân địa phương được đảm bảo việc giữ nguyên chất lượng bột dong khi giao bán cho cơ sở. Những người nông dân trồng dong riềng ở đây tự hào về chất lượng bột dong bởi lẽ, cơ sở đã giữu nguyên bản được kiểu làm miến rút truyền thống. Tạo dựng nên thương hiệu miến cũng là khẳng định được chất lượng của cây dong riềng địa phương. Trong những năm gần đây, các cơ sở sản xuất miến dong khác trên địa bàn tỉnh cũng đã tìm đến xã Yến Dương để thu mua củ dong riềng, người dân đã mở rộng hơn nữa diện tích trồng dong để nâng cao thu nhập. Để đảm bảo và nâng cao chất lượng tinh bột dong, Hội nông dân tỉnh đã phối hợp với Hội nông dân cấp cơ sở tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây dong riềng, phấn đấu để cây dong riềng là cây chủ lực, góp phần xóa đói giảm nghèo cho người dân địa phương.

Từ những bước đi đầu tiên, bằng chất lượng đã được khẳng định trên thị trường, năm 2014, miến dong Triệu Thị Tá đã được bình chọn là một trong 61 sản phẩm đạt giải Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực phía Bắc, do Cục công nghiệp địa phương trao tặng, được Trung ương Hội nông dân Việt Nam tôn vinh là sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu. Là cơ sở duy nhất trên địa bàn tỉnh sản xuất miến rút theo phương pháp truyền thống, một lần nữa khẳng định, miến dong Triệu Thị Tá không chỉ tạo dựng thương hiệu cho riêng mình, mà còn là sản phẩm vinh danh cho nền công nghiệp của tỉnh nhà.

Nông Quang Bính – HND tỉnh Bắc Kạn

post image

DANH MỤC TIN