13 5/2015
QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN ỔN ĐỊNH VÙNG CÂY DONG RIỀNG

Ảnh hưởng từ việc “khủng hoảng” thừa nguyên liệu từ những vụ trồng dong riềng trước, năm 2015 kế hoạch trồng dong riềng của toàn tỉnh không đạt kế hoạch đề ra, diện tích trồng dong tập trung chủ yếu ở 2 huyện Na Rì và Ba Bể với diện tích 720ha; trong đó, chủ yếu là ở Na Rì với diện tích 500ha, Ba Bể là 130ha, ngoài ra các huyện khác diện tích nhỏ lẻ không đáng kể.


Cây dong riềng được trồng trên đất lúa kém hiệu quả tại xã Mỹ Phương (Ba Bể)
 

Tuy nhiên, người trồng dong riềng năm 2015 rất phấn khởi bởi thu nhập từ cây trồng này đạt cao nhất từ trước tới nay với mức giá từ 2.000 đến 2.200 đồng/kg, lượng củ thu hoạch đến đâu các cơ sở thu mua hết ngay tới đó, năng suất trung bình đạt 60-70 tấn/ha. Như vậy mỗi héc ta người dân có thu nhập đạt khoảng 100 triệu đồng, cá biệt có những diện tích được đầu tư thâm canh năng suất cao trên 80 tấn/ha nên giá trị đạt 150 - 170 triệu đồng/ha. Đơn cử như gia đình ông Khổng Văn Bàng ở thôn Khuổi Sliến, xã Mỹ Phương (Ba Bể) trồng có 600m2 dong riềng dưới ruộng, bán với giá 2.000 đồng/kg thu về 8 triệu đồng; ở thôn Bản Cuôn, xã Côn Minh (Na Rì), hộ ông Hoàng Văn Hiệu năm nay thu được 60 triệu đồng từ trồng dong riềng... Theo đồng chí Hoàng Xuân Cảnh- Phó Chủ tịch UBND xã Côn Minh, số các hộ có thu nhập từ 35-40 triệu đồng từ dong riềng khá phổ biến ở đây, người trồng dong riềng năm nay rất phấn khởi thêm động lực để bước vào vụ trồng mới.

Đối với việc các cơ sở chế biến tinh bột và miến dong năm vừa qua cũng là năm làm ăn tương đối tốt bởi giá tinh bột cũng như miến rất cao, sản phẩm tiêu thụ tốt, không tồn đọng mặc dù gặp khó khăn khi nguyên liệu củ dong năm nay khan hiếm, mua với giá cao. Giá bột dong từ 17.000 đến 20.000 đồng/kg, trong khi đó năm 2013 giá hạ thấp xuống chỉ có 7.000 đến 8.000 đồng/kg. Giá miến đạt từ 65.000 đến 70.000 đồng/kg. Thậm chí còn 80.000 đồng/kg (giá miến năm 2014 trung bình 40.000 đến 45.000 đồng/kg).

Ông Nguyễn Đình Điệp- Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn cho biết: Mặc dù diện tích kế hoạch trồng dong riềng mà tỉnh đưa ra vẫn giữ ở mức 1.000ha như năm 2015, nhưng thuận lợi từ vụ trồng dong riềng vừa qua, ngành dự đoán có thể nông dân nhiều nơi lại tự mở diện tích trồng ồ ạt như những năm trước gây áp lực cho việc đảm bảo tiêu thụ. Vì vậy, ngay từ cuối tháng 12 năm 2015 Sở ông nghiệp & Phát triển nông thôn đã ra văn bản đề nghị UBND các huyện, thành phố chỉ đạo các xã thực hiện Quyết định số 2016/QĐ-UBND ngày 10/12/2015 của UBND tỉnh về việc giao chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2016, nhấn mạnh ở chỗ không để phát sinh diện tích cây trồng ngoài kế hoạch đặc biệt là cây dong riềng để tránh ảnh hưởng đến khả năng tiêu thụ sản phẩm, giảm hiệu quả kinh tế trong sản xuất. Các xã, thị trấn phân vùng sản xuất nguyên liệu củ dong riềng cho các cơ sở chế biến ký cam kết đầu tư, tiêu thụ sản phẩm cho người trồng; không để phát triển ồ ạt diện tích cây dong riềng và thực hiện không đúng cam kết giữa người dân với các cơ sở thu mua, chế biến tại địa phương và ngược lại.

Khả năng thứ hai có thể xảy ra đó là người dân chưa yên tâm trồng dong riềng do tâm lý lo ngại từ thất bại những vụ trước nên diện tích không đảm bảo kế hoạch 1.000ha. Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn đề nghị các địa phương tuyên truyền, vận động, giao chỉ tiêu cứng để thực hiện đảm bảo kế hoạch. Ngành sẽ chỉ đạo cơ quan chuyên môn hướng dẫn người dân đầu tư thâm canh để nâng cao năng suất, khuyến khích mở rộng diện tích trồng ở những vùng có lợi thế, thuận tiện giao thông. Đồng thời, chuyển đổi những diện tích đất lúa kém hiệu quả sang trồng dong riềng, vì thực tế cây dong riềng trồng xuống ruộng cũng khá hiệu quả nếu như được chăm sóc tốt, đúng kỹ thuật.

Như vậy, từ thất bại những vụ trồng dong riềng trước được rút ra có nguyên nhân cơ bản từ việc mở rộng diện tích trồng một cách tự phát, ồ ạt ngoài kế hoạch gây mất cân đối giữa chế biến và tiêu thụ và đặc biệt thiếu sự liên kết giữa các cơ sở chế biến và người trồng. Khắc phục điểm yếu này, vụ trồng dong riềng năm nay tỉnh chỉ đạo các địa phương phải tập trung giải quyết bằng được vấn đề này thông qua việc rà soát, thành lập nhóm liên kết giữa người trồng và cơ sở chế biến, phân định vùng nguyên liệu, có cam kết thu mua với mức giá sàn đảm bảo người trồng có lãi nhằm ổn định sản xuất cũng như thị trường mua bán.

Tại xã Côn Minh (Na Rì), vấn đề này đã được triển khai tương đối tốt, khẩn trương. Đến nay 15 cơ sở chế biến đã tổ chức họp bàn với các hộ trồng dong riềng, chính quyền xã đứng ra phân vùng cho các cơ sở. Toàn xã có 14 thôn bản thì hầu hết người dân có truyền thống gắn bó với cây trồng này. Năm 2015 xã trồng  hơn 70ha, năm nay người dân đăng ký tăng 24ha so với năm 2015, như vậy diện tích trồng dự kiến khoảng 100ha. Hiện nay các cơ sở ký kết mức giá sàn với người trồng là 1.500 đồng/kg và ứng phân bón trước cho dân với 1.000m2 sẽ được ứng 50kg phân bón lót NPK đến khi thu hoạch sẽ khấu trừ. Tại Ba Bể, doanh nghiệp Nhất Thiện năm nay có sự thay đổi trong cam kết đó là: Ký kết hợp đồng mua sản phẩm với người trồng trong vòng 3-5năm với mức giá giữ ổn định 1.500 đồng/kg. Phương án 2 doanh nghiệp ký hợp đồng theo vụ nhưng giá sàn đưa ra là 1.200 đồng/kg, tuy nhiên, doanh nghiệp sẽ mua theo giá thị trường có thể cao hơn hoặc thấp hơn. Hiện nay doanh nghiệp đã triển khai ký hợp đồng được người dân tại 2 xã Khang Ninh và Cao Thượng, 3 xã còn lại là Mỹ Phương, Chu Hương và Địa Linh sẽ triển khai trong thời gian tới.

Toàn tỉnh hiện có 95 cơ sở chế biến dong riềng, trong đó chủ yếu là cơ sở chế biến tinh bột, chỉ có 20 cơ sở sản xuất miến. Việc tổ chức phân vùng nguyên liệu cũng như liên kết với người dân sẽ quán triệt đến tất cả các cơ sở này, mục đích làm sao khôi phục lại nghề trồng dong cũng như chế biến một cách quy củ, đem lại hiệu quả kinh tế cao, phát triển ổn định, bền vững hơn. Thời điểm hiện tại các hộ trồng dong riềng ở các địa phương đang tích cực làm đất, chuẩn bị xuống giống và phấn đấu trồng xong gọn trong tháng 3 với các giống tiềm năng năng suất cao như DR1; DR49.../.

Phương Thảo

DANH MỤC TIN